Naar het Conceptuele ‘Tijdperk’

Afgelopen zaterdag op weg naar een zeiltocht in Friesland luisterde ik op de radio naar de Tros Nieuwshow. Daar het programma 25 jaar bestond waren een diversiteit aan gasten uitgenodigd om terug te kijken naar de afgelopen 25 jaar en vooruit te kijken naar de volgende 25 jaar.

Filosoof en hoogleraar Joep Dohmen illustreerde de toegenomen complexiteit van de maatschappij via de multiculturele samenleving en nieuwe manieren waarop mensen zich verbinden, bijv. voor zorg en milieu, als geheime idealisten (versus de massa demonstraties van het verleden). Wetenschapsjournalist Maarten Keulemans legde nadruk op de verandering van het natuurkunde tijdperk naar het biologie tijdperk.

Verenigde staten specialist Willem Post legde de verandering uit aan de hand van het presidentskandidaten debat van die vrijdag nacht tussen McCain en Obama. Hij legde dat naast het wereldbeeld van eerdere presidenten, m.n. Bush. Het McCain – Obama debat was niet gebaseerd op ‘wij zijn de wereldmacht – wij brengen democratie (naar Irak, het midden Oosten en Afghanistan) in enkele maanden – Europeanen zijn schattige, naieve mensen (niet geschikt voor een gevechtstaak) – de gevechtshouding van de mannen van Mars – het succes van het kapitalisme’. Het was gebaseerd op ‘samenwerking in de wereld’ (inclusief Europa, zelfs Frankrijk, als niet bondgenoot t.a.v. Irak, werd met name genoemd) en het maken van nieuwe betekenis.

En toen viel het kwartje. Het conceptuele tijdperk is begonnen. Zoals Daniël Pink introduceerde in A Whole New Mind. We kunnen de beweging gaan maken van de ‘information age’, binnen het Zachman Framework in de Designer view, met harde systeem en logische modellen (dicht bij de software) en innovatie gedreven door (informatie) technologie. Met ratio, logica, precisie en analyse als basis.

We kunnen naar Zachman’s Owner view, met modellen die de complexiteit en diversiteit aankunnen. En we kunnen innovatie, flexibiliteit en synthese gaan zoeken in nieuwe conceptualiseringen van de wereld. Niet dat de in het Zachman framework genoemde modellen dit al aan kunnen. We hebben meer biologische modellen nodig. Modellen die zaken als groei en evolutie kunnen weergeven. Er is nog veel werk te doen om wereldbeeld paradigma’s en dilemma’s te kunnen krijgen en vervolgens ook in modellen weer te geven. Maar deze conceptuele laag verdient nu de aandacht. De informatie architect en iedere kenniswerker zal de consequenties hiervan ervaren.