Caerleon Najaar Magazine 2007

Magazine Najaar 2007

Organisatie Plug & Play
Organisaties krijgen de vorm van slimme ketens en netwerken. Losstaande units verlenen helder gedefinieerde diensten en nemen die af. Op de overdrachtspunten worden overeenkomsten gesloten over de te leveren kwaliteit en prestatie tegen welke prijs. Naar afnemers in de buitenwereld toont men hetzelfde gezicht. Het is service gerichtheid wat de klok slaat.

Belangrijk redenen waarom service gerichtheid populair is, is dat het een organisatie transparant, open en zakelijk maakt. Dienstafnemers weten waar ze aan toe zijn. En dienstleveranciers zijn autonoom in hoe de dienst wordt geleverd. Bovendien zijn de diensten herbruikbaar, gestandaardiseerd en innovatief uitbreidbaar. Je kunt ze als lego aan elkaar koppelen: plug & play of zoals dat in de service gerichtheidstaal heet: orkestreren.

Bij het realiseren van service gerichtheid in de organisatie kom je meer van die service gerichtheidstaal tegen. Je inventariseert service events (gebeurtenissen), service vragers en service aanbieders, atomaire services, orkestraties van services, service level agreements en gerelateerde service objecten. Zo'n inventarisatie kan o.a. een uitstekend uitgangspunt zijn voor business vereisten in een op Service Oriented Architecture (SOA) gebaseerd IT project. Of voor een nieuw besturingsmodel op basis van service gerichtheid.

Caerleon geeft gratis workshops "service gerichtheid": neem daarvoor contact met ons op.

WikiWikiWeb: beweeglijke informatie
Zou het niet mooi zijn als alle collega's hun kennis actueel houden, beschikbaar stellen of dynamisch samenwerken aan documenten in een project? Het wordt nu al gedaan op internet in de encyclopedie www.wikipedia.nl en de reisgids www.wikitravel.org. Zo zijn er veel Wiki voorbeelden te vinden. Dat zijn opensource inspanningen, die verrassend actueel en goed zijn. Wikipedia scoort qua betrouwbaarheid gelijkwaardig aan de Winkler Prins of Encyclopaedia Britannica, qua dynamiek vanzelfsprekend beter. Door hun openheid en gebruiksvriendelijkheid is de drempel laag om kennis bij te dragen, en dat doet iedereen dan ook.

ls dat op internet goed werkt, dan kan het ook zeer effectief zijn binnen uw organisatie. Met een zogenaamde Wiki. Het woord wiki wiki komt uit het Hawaďaans en heeft de betekenis van 'vlug, beweeglijk'. Een Wiki kan eenvoudig worden geďnstalleerd als gratis opensource samenwerk software. Vervolgens levert ieder zijn bijdrage en vult aan. Het is af te schermen van de buitenwereld door het binnen het bedrijfsnetwerk te gebruiken.

Voor meer informatie: uiteraard Wikipedia: http://nl.wikipedia.org/wiki/wiki

Echte Decentrale Sturing
In veel organisaties is operationele besluitvorming naar kenniswerkers gedelegeerd. Dat maakt een organisatie flexibel, kordaat en gevarieerd. Iedere professional werkt vanuit de eigen voelhoorns, taakstelling, denkkaders, vuistregels en beslismodel. Een diversiteit aan signalen uit de omgeving worden zo opgepakt.

Dit model van decentrale besturing heeft echter ook risico's. Kenniswerkers zijn zich vaak niet bewust van het paradigma dat ze toepassen. Ook zijn ze vaak beperkt in staat die manier van kijken, denken en beslissen te delen. Het paradigma is als het ware ingebakken in hun professionaliteit, opgebouwd in jaren. Een gat valt als een dergelijke medewerker de organisatie verlaat.

Een belangrijke randvoorwaarde voor dit besturingsmodel is daarom dat het wordt ingekaderd met een centrale missie, rekening houdt met het centrale besturingsparadigma, valt binnen de bedrijfsregelgeving en gebruik maakt van de juiste informatiebronnen. Ook is het van belang dat steekproefsgewijs wordt toegezien op de besluitvormingspraktijk en deze inzichtelijk wordt gemaakt. Als dat niet lukt, leidt het besturingsmodel tot suboptimalisatie. Of van suboptimalisatie tot ongewenste uitspattingen.

Analyses uit de 'kunstmatige intelligentie' lenen zich uitstek om centrale en decentrale beslismodellen en vuistregels te concretiseren. Op die manier ontstaat ook decentraal echte sturing, recht op de bedrijfsmissie af. Caerleon brengt u graag verder op de hoogte.

Wie orde zaait zal chaos oogsten
Zowel de informatiekunde als de bedrijfskunde zijn sterk gericht op ordening. Rationele, mechanistische en sterk op controle gerichte werkwijzen staan voorop. Maar in de huidige markt en organisatie turbulentie lijken statische theorieën geen oplossing. Gedetailleerde structuur werkt niet en levert juist chaos op of vraagt grote inspanning.

Dit is aanleiding om de aandacht te vestigen op drie "informatiekundige" instrumenten, op basis van de chaostheorie. Ze kunnen de basis zijn voor een informatie revolutie.

Allereerst ontstaat van de turbulente wereld het beeld van "een grote wolk van allerlei gebeurtenissen", de event cloud. Om soep te kunnen koken van "die wolk" is patroonherkenning een belangrijk instrument. Dat geeft operationeel, zelfs realtime, begrip van de situatie. Maar patroonherkenning wordt ook achteraf gebruikt om strategisch te leren op basis van een verzameling ruwe informatie. Bijvoorbeeld door datamining.

Een tweede manier om de dynamiek te lijf te gaan, is gebruik te maken van het agent concept. In dit concept wordt centrale regie losgelaten en wordt het leveren van oplossingen overgelaten aan onafhankelijke, besluitvaardige en samenwerkende software programma's. Veel vraagstukken komen daar, in ieder geval deels, voor in aanmerking. Een concreet planningsvoorbeeld uit de luchtvaart: "welke stewardessen doen welke vlucht?" De complexiteit zit daarbij in de persoonlijke situaties van stewardessen, dagelijks wisselende inzet van de vloot en niet bereikbaar zijn van medewerkers gedurende vluchten. Als je iederestewardess zou kunnen laten vertegenwoordigen door een 'agent', haar vertegenwoordiger, kan zij zelf de voorwaarden en regels inregelen waaronder ze bijv. wil ruilen of wanneer ze niet beschikbaar kan zijn. De agents kunnen vervolgens onderling uitzoeken welke planningsaanpassingen mogelijk zijn, die afspraken communiceren en vastleggen.

Als derde informatiekundig instrument kan de 'speculate, collaborate, learn' cyclus van agile beweging worden aangemerkt. Om in een dynamische omgeving vooruitgang te boeken moet je niet proberen je besluiten tot in de laatste details te onderbouwen. Vaak kan een speculatief besluit genomen worden, in samenwerking met anderen worden uitgeprobeerd onder de voorwaarde dat de beslissing wel ter discussie kan worden gesteld.
Voor meer informatie over deze en andere informatierevoluties: neem contact op met Caerleon.