Kosten zorgverzekeraars geld?

De laatste tijd is er veel te doen geweest over de zorgverleners en met name de specialisten lagen onder vuur. Ze zijn te duur, het zijn geldwolven, ze vertonen oneigenlijk declaratiegedrag, waren nog de minste kwalificaties over deze bevlogen beroepsgroep. Er zal best wel een rotte appel tussen zitten, maar om qua beeldvorming de gehele beroepsgroep zo weg te zetten, terwijl het merendeel toch echt begaan is met de gezondheid van u als klant, schiet me toch in het verkeerde keelgat.
Ik wil het nu ook eens hebben over een andere belangrijke speler in de keten van de gezondheidzorg en wel de zorgverzekeraars. Terwijl alles in de zorg langs de meetlat wordt gehouden heb ik niet de indruk dat dit bij de zorgverzekeraars ook gebeurt. Op één of andere manier hebben de zorgverzekeraars het voor elkaar gekregen dat er een beeld is ontstaan dat de kosten die zij maken irrelevant zijn voor de totale kosten van de keten in de gezondheidszorg en ik zal u laten zien dat hier nog wel iets op af te dingen valt.

Gemakshalve deel ik de markt even op in 16 virtuele zorgverzekeraars met elk ongeveer 1 miljoen verzekerden. Gemiddeld is 1 fte in dienst tegenover elke 1000 verzekerden. Elke fte becijfer ik even op gemiddeld € 90.000 waarbij ik de vaak stevige beloningen van de hogere echalons (incl. Raden van Bestuur) meegenomen heb, zodat ik het daar ook niet meer over hoef te hebben. Het gemiddelde valt daardoor wat hoog uit…
De totale kosten per zorgverzekeraar komen dan ongeveer uit op € 90 miljoen per jaar (1000 fte x € 90.000), totaal dus € 1,4 miljard voor alle zorgverzekeraars.
Het gemiddelde kantoorpand vertegenwoordigt een waarde van € 100 miljoen, bij elkaar dus € 1,6 miljard voor alle zorgverzekeraars.
Een zorgverzekeraar heeft gemiddeld € 250 miljoen eigen vermogen (conservatieve schatting), totaal € 4 miljard voor alle zorgverzekeraars. Een zorgverzekeraar maakt gemiddeld over de afgelopen 10 jaar ongeveer € 40 miljoen winst per jaar dus totaal voor alle zorgverzekeraars € 640 miljoen op jaarbasis.
Realiseert u zich dat de kosten van de panden en het opgebouwde eigen vermogen zijn betaald uit vroeger betaalde premies en dat elk jaar de kosten van € 1,6 miljard opgebracht moeten worden en ook indirect de winsten die worden gemaakt.  Door je dat te realiseren heb je ook het recht om als klant de vraag te stellen of al dat geld wel goed besteed wordt en of het wellicht efficiënter kan? Wie let daar dan op? Immers, elke euro die niet opgaat aan de zorgverzekeraar zou besteed kunnen worden aan het verlagen van de premie. Vanuit dat licht bezien is het opeens niet zo gek om eens wat kritisch te kijken hoe de zorgverzekeraars met het geld omgaan.

Je zou verwachten dat met alle fusies van de afgelopen jaren de zorgverzekeraars goedkoper zijn gaan werken.  Dat is maar ten dele het geval. Tot aan oktober 2002, het dieptepunt van de beurscrash uit 2000 werd er maar mondjesmaat gelet op de resultaten. Immers, het geld wat op de beurs werd verdiend was een veelvoud van de armzalige cijfers op het zorgverzekeringsvlak. Pas na 2006, de start van de basisverzekering, zijn de zorgverzekeraars serieus gaan kijken naar de resultaten. Immers ze waren hun posities op de beurs kwijt en moesten nu voor het eerst sinds jaren winst proberen te maken via een normaal verdienmodel.

Vanaf het moment dat de basisverzekering van start ging (2006) zijn de premies flink gestegen. Bijna niemand die zich dat realiseert, maar ook de kosten die u betaalt via uw loonstrookje zijn eveneens fors omhooggegaan. De vergoedingen die de zorgverzekeraars betalen zijn vanaf 2006 eveneens gedaald. Elk jaar wordt er wat afgeknabbeld, waarbij het vergoedingenpercentage in sommige gevallen al is gedaald tot 75%, waar het eerst 90 of zelfs 100% was. Maar omdat iedereen dat doet valt het niet  zo op. Daarnaast is er een eigen risico en een eigen bijdrage ingevoerd wat nogmaals een verkapte verhoging inhield. Natuurlijk zijn de zorgverzekeraars niet verantwoordelijk geweest voor die verhogingen, maar juist in de genoemde omstandigheden zou je kritisch moeten kijken naar alle kostenposten in de keten.
Bij de zorgverzekeraar als groep vallen een aantal dingen op:
Er worden weinig initiatieven genomen om dingen samen te doen. Concurrentiegevoeligheid heet het dan. Maar zelfs in de auto-industrie maken autobouwers nu gemeenschappelijke onderstellen om de hoge ontwikkelingskosten te delen (vb onderstel van de Peugeot 107, wat wordt gedeeld door Toyota en Citroën).
Laat ik u een voorbeeld geven:
-       Elke zorgverzekeraar maakt zelf programmatuur om de declaraties van zorgverleners af te kunnen handelen. Elke zorgverzekeraar heeft 150 mensen in dienst die deze nota’s verwerken. Kosten € 15 miljoen per zorgverzekeraar. Totaal €  240 miljoen per jaar.  Ook de programmatuur met precies dezelfde functionaliteit wordt  voor elke zorgverzekeraar apart ontwikkeld. Gemiddeld werken hier 30 ICT-mensen aan. Kosten per zorgverzekeraar € 3 miljoen. Totaal € 48 miljoen per jaar. Dat riekt naar verspilling!

Er is echter een erg gezond alternatief. De zorgverzekeraars hebben toch niet voor niets Vecozo ontwikkeld? Vecozo is destijds onder meer ontwikkeld om verzekeringsgerechtigheid van u als klant vast te kunnen stellen. Elke zorgverlener stuurt nu zijn declaraties elektronisch op naar Vecozo. Vecozo stuurt de bestanden vervolgens weer door naar alle zorgverzekeraars. Elke zorgverzekeraar verwerkt dan llokaal de declaraties en stuurt de resultaten elektronisch weer terug naar Vecozo. Het zou een flinke besparing betekenen als Vecozo de programmatuur daar ook gelijk zou laten draaien voor alle zorgverzekeraars om de declaraties ter plekke uit te rekenen. Selecteer gewoon de best werkende programmatuur in de markt, laat Vecozo die inregelen voor alle zorgverzekeraars en je bespaart miljoenen! Ik heb me laten vertellen dat Agis hiervoor een goede kandidaat zou zijn.

Nog een voorbeeld:
Elke grote zorgverzekeraar heeft een verkoop-,marketing- en een productontwikkelingsafdeling waar bij elkaar 250 mensen werken.  Kosten: € 22 miljoen per jaar. Totaal € 360 miljoen per jaar. Wat voor nieuwe producten ontwikkelen ze dan? Als ik naar de grote spelers kijk: ik zou het echt niet weten. Waar zouden ze zich in moeten onderscheiden? De grote spelers komen dan met collectiviteiten op de proppen zoals de Postcodeloterij. Iedereen snapt dat dit niet de bedoeling is, er zijn destijds zelfs kamervragen over gesteld, maar dat was het dan ook wel. Inmiddels is meer dan 60% van de markt gecollectiviseerd en we hebben een ratjetoe aan collectiviteiten verzameld. Er mag maximaal 7% korting worden gegeven op de collectiviteiten, maar die korting wordt teruggehaald bij de individuele verzekerden die daardoor verhoudingsgewijs meer betalen. Daarnaast wordt dezelfde korting volgend jaar gewoon weer bij de kostprijs opgeteld, want de zorgverzekeraar kan natuurlijk geen verlies lijden. Al die kortingen leiden dus tot niets!
Alle zorgverzekeraars bij elkaar besteden jaarlijks voor vele miljoenen aan reclame.  Daarvoor krijgen we mooie filmpjes op tv te zien en krijgen we te horen dat de zorg zo goed geregeld is bij die en die zorgverzekeraar. Maar bij de groten is er op dat punt weinig onderscheidend vermogen. Vaak zijn de groten inmiddels ondergebracht bij schadeverzekeraars. Die eisen rendementen van minimaal 10%, want de aandeelhouders moeten tevreden worden gesteld. Dus gaan de premies verder omhoog.

Het lijkt erop dat de echte vernieuwing bij kleinere spelers gezocht moet worden, zoals ENO, DSW of de Friesland, al lijkt de laatste ook het hoofd in de schoot geworpen te hebben. Dat is jammer want er zit wel degelijk creativiteit in het noorden! De nieuwe zorgverzekering, die ze net hebben gelanceerd, waarbij het kind echt centraal is gesteld, is de eerste echte vernieuwing die ik in jaren heb gezien.

Mijn conclusie is dat het meeste geld wordt besteed aan verkoop en marketing van al jaren bestaande, sleetse producten en te weinig wordt ingezet op echte (product)vernieuwing. Hierdoor krijgt u als klant te veel van hetzelfde voorgeschoteld. Realiseert u zich dat u met elkaar uiteindelijk zelf de rekening van de eerder genoemde  miljoenen hiervoor betaalt! Ik denk dat als u zou mogen kiezen tussen de huidige situatie van reclame op tv met de huidige premie of geen reclame op tv en daardoor € 25 korting op uw premie, u het wel zou weten.

Ik heb hier een paar voorbeelden gegeven, maar die zijn zeker niet uitputtend. Ik denk dat de zorgverzekeraars meer kunnen bijdragen aan het verminderen van de kosten in de gezondheidszorg dan dat ze nu doen. Ik denk ook dat het geen pure onwil is, maar dat de meeste zorgverzekeraars zich domweg niet meer bewust zijn van hun positie in de keten als kostenpost, ook al omdat ze hier niet op aangesproken lijken te worden. Het valt af en toe ook niet mee om over je eigen schaduw heen te springen. We denken graag met elke zorgverzekeraar mee om hierin stappen te maken!

Herman Schreuder,
senior consultant