sense making

‘Hoe zal het marktmodel voor de energiemarkt zich ontwikkelen?‘ ‘Hoe kan het welzijn van de jeugd in al haar complexiteit worden gemanaged in Nederland?’

Als informatie architecten proberen we een stabiele verzameling principes, domein modellen of business requirements te verkrijgen. Maar met bovenstaande type vragen die in de business architectuur op ons afkomen, is dergelijke stabiliteit moeilijk te verkrijgen. En omdat we conceptualizers zijn, zullen zulke vragen ons meer en meer hard gaan raken. We zullen dergelijke werelden moeten kunnen bevatten en definiëren. Hoe gaan we daarmee om?

Dit weekend heb ik geprobeerd een aantal nieuwe aanknopingspunten te vinden richting een antwoord. Mijn startpunt dit keer: Karl Weick. In de boekenkast stond een ongelezen exemplaar van het boek Managing the Unexpected: Assuring High Performance in an Age of Complexity. Dat zou me aanknopingspunten moeten geven.

En dat was ook zo. Het leidde me tot het onderscheid tussen routine problemen en complexe problemen met hun ambigue issues, zwakke signalen en gebrekkige definitie. Het leidde me ook naar het Cynefin framework, die dit goed illustreert. En het vernieuwde mijn interesse voor het complexe adaptieve systemen domein, met name de toepassing hiervan op organisaties.

Behalve een beter inzicht, bracht het me ook op het pad naar praktische oplossingen voor het omgaan met dit soort complexe situaties. In de vorm van methoden zoals contextualiseren / multi-ontology en betekenisgeving. Deze methoden formaliseren wat we al doen: we brengen verschillende belanghebbenden met hun verschillende blik samen tot uitwisseling en betekenis van de situatie waarin ze zitten. Maar in dit geval met behulp van verhalen en annekdotes.

Wellicht komt mijn ervaring met het vertellen van sprookjes aan mijn kinderen nog heel erg van pas in de toekomst.

Rijk van Vulpen is enterprise architect bij Caerleon.